रसुवा बाढी: निजी सम्पत्ति र व्यवसायमा ७९ अर्बको क्षति, पूर्वाधारको क्षति अझै नजोडिएको

भदौ १० गते आएको रसुवा–भोटेकोशी बाढीले सर्वसाधारणको निजी सम्पत्ति र व्यवसायमा मात्रै करिब ७९ अर्ब १७ करोड रुपैयाँको क्षति पुगेको राष्ट्रिय योजना आयोगको प्रारम्भिक अनुमान छ। आयोगले सार्वजनिक गरेको विपद्पछिको आवश्यकता मूल्याङ्कन, अर्थात् पीडीएनए घरधुरी सर्वेक्षणको प्रारम्भिक नतिजामा यो विवरण उल्लेख छ। यसमध्ये करिब ६९ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ घरपरिवारको र करिब ९ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ व्यवसाय तथा प्रतिष्ठानको सम्पत्तिमा क्षति भएको छ।

यसरी निजी क्षतिको करिब ८८ प्रतिशत भार घरपरिवारमै परेको छ। घर, जग्गा, सवारीसाधन, घरायसी सामान, बाली र पशुपन्छीमा ठूलो नोक्सानी भएको सर्वेक्षणले देखाएको छ। सबैभन्दा ठूलो क्षति जग्गाजमिनमा देखिएको छ, जहाँ करिब ३५ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ बराबरको नोक्सानी आकलन गरिएको छ।

आयोगका अनुसार करिब ३ हजार १०४ संरचना फेरि प्रयोग गर्न नसकिने अवस्थामा पुगेका छन्। बाढीको असर रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र गोरखा गरी ४ जिल्लाका १५ स्थानीय तहसम्म पुगेको छ, जहाँ करिब ६ हजार ८१७ घरपरिवार र १ हजार ६३८ व्यवसाय प्रभावित भएका छन्। सडक, जलविद्युत् आयोजना, उत्पादनशील र सामाजिक क्षेत्र तथा वातावरणमा भएको क्षति यो मूल्याङ्कनमा समावेश छैन।

ती क्षेत्रको क्षति जोडिँदा बाढीको कुल आर्थिक नोक्सानी अझ बढ्ने देखिन्छ।