दसैँमा नगद प्रवाह बढ्यो: नयाँ नोट, रेमिट्यान्स र बजार चलायमान

दसैँ–तिहारलाई लक्षित गर्दै असोज महिनामा नेपाल राष्ट्र बैंकबाट करिब १ खर्ब रुपैयाँ बजारमा प्रवाह भएको छ। यससँगै चलनचल्तीमा रहेको मुद्रा झन्डै ८ खर्ब ९८ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ, जुन गत वर्षको असोजमा करिब ७ खर्ब ८६ अर्ब रुपैयाँ थियो। राष्ट्र बैंकका अनुसार असोज १ देखि ३० गतेसम्म करिब १६ अर्ब रुपैयाँका नयाँ नोट सटही भएका छन्।

तीमध्ये करिब १२ अर्ब रुपैयाँ बैंक तथा वित्तीय संस्थामार्फत र करिब ४ अर्ब रुपैयाँ सर्वसाधारणलाई वितरण भएको छ। नोट छपाइ, वितरण र व्यवस्थापनमा राष्ट्र बैंकले वार्षिक करिब ३ अर्ब रुपैयाँ खर्च गर्दै आएको छ। धेरै नगद बजारमा आउँदा माग र महँगी बढ्ने जोखिम रहेकाले मुद्रा व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बनेको छ।

अधिकारीहरूका अनुसार वार्षिक रेमिटेन्सको झन्डै एक चौथाइ रकम दसैँ र तिहारका बेला भित्रिने गरेको छ। विदेशमा काम गर्ने नेपाली श्रमिकले चाड मनाउन घरमा पैसा पठाउने भएकाले यस्तो हुने गरेको हो। अघिल्लो वर्ष करिब २३ खर्ब ६३ अर्ब रुपैयाँ रेमिटेन्स भित्रिएको थियो, जुन कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको झन्डै ३५.८ प्रतिशत हो।

बाढीपहिरोले अर्थतन्त्र सुस्त बनेका बेला चाडपर्वको किनमेल, गाउँ फर्कनेको भीड र रेमिटेन्सले बजारमा पैसाको प्रवाह बढाएको छ।