मार्सी धान पाक्न लागेपछि जुम्लाका फाँट सुनौला

रैथाने मार्सी धान पाक्ने बेला नजिकिँदा जुम्लाको तिला र हिमा नदी किनारका फाँट गाढा सुनौलो र खैरो रङले ढाकिएका छन्। पुस्तौँदेखि स्थानीय किसानले जोगाउँदै आएको मार्सी जुम्लाको खाद्य उत्पादन, जीविका र सांस्कृतिक पहिचानसँग गाँसिएको छ। जिल्लाका आठवटै स्थानीय तहमा यसको खेती हुन्छ।

प्रमुख उत्पादन क्षेत्रमा पातारासीको छुमचौर, तातोपानीको लाछु ज्युलो, चन्दननाथको शेरा ज्युलो तथा सिञ्जा, हिमा र तिला आसपासका फाँट पर्छन्। विश्वकै उच्च स्थानमा धान फल्ने ठाउँका रूपमा चिनिएको छुमचौरसहित समुद्री सतहबाट करिब ३ हजार ५० मिटरसम्म मार्सी लगाइन्छ। जिल्लामा करिब २ हजार ८८८ हेक्टरमा धान खेती हुन्छ, जसमध्ये झन्डै ३७ प्रतिशत अर्थात् करिब १ हजार ६८ हेक्टरमा मार्सी छ।

बाँकी करिब १ हजार ८२० हेक्टरमा मुख्यतः उन्नत जातका धान लगाइन्छ। आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा जिल्लामा करिब ३ हजार मेट्रिक टन मार्सी धान उत्पादन भएको थियो। सोही अवधिमा करिब १७५ मेट्रिक टन मार्सी चामल जिल्लाबाहिर पठाइएको थियो।