साइरन थिएन, गाउँलेको फोनले जोगियो: पूर्वसूचना प्रणालीमाथि प्रश्न

गोरखाको बूढीगण्डकी नदीमा असोज २५ गते बिहान आएको लेदोसहितको बाढीबारे तल्लो तटीय बासिन्दालाई सरकारी संयन्त्रले होइन, माथिल्लो गाउँका स्थानीयको फोनले सचेत गराएको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको प्रारम्भिक विश्लेषणअनुसार चुमनुब्री गाउँपालिका–६ को उङ्गिलुङ खोलाबाट आएको बाढीले स्यारखोला थुनेको थियो र त्यो फुट्दा बूढीगण्डकी उर्लिएको हो। यसपटक पनि तटीय बस्तीलाई चेतावनी दिने साइरन थिएन।

डेढ महिनाअघि भोटेकोशी–त्रिशूली बाढीमा साइरन नबजेपछि पूर्वसूचना प्रणालीको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठेको थियो। बिहान करिब साढे ४ बजे लोक्पाका लोप्साङ लामाले जमिन हल्लिएको र माथिल्लो भेगबाट ठूलो आवाज आएको सुन्नुभएको थियो। उहाँले तल्लो भेगका फिलिम र जगतमा रहेका आफन्तलाई फोन गरी सतर्क रहन भन्नुभएको थियो।

लोक्पाकै शेराप गुरुङले पनि फिलिम, जगत र माछीखोलाका साथीलाई फोन गर्नुभएको थियो र लाइभमार्फत सूचना फैलाउनुभएको थियो। बिहान करिब ५ बजे सामान्यतया थोरै पानी बग्ने उङ्गिलुङ खोलामा बाढी उर्लिएको थियो। समयमै खबर पाएकाले नदी किनारका बासिन्दा सुरक्षित ठाउँ पुग्न सकेका छन्।

आरुघाट–३ का वडाअध्यक्ष टेकबहादुर अधिकारीले पानी नपर्दा पनि बाढी आएपछि बासिन्दा ढुक्कसँग घरमा सुत्न नसक्ने अवस्था बनेको बताउनुभएको छ। लेदोले पुरिएको सोती बजार नजिकको सडक सफा गर्न उहाँ साँझसम्म खटिनुभएको थियो।