अवरोध हटे पाँच वर्षमा निर्यात दोब्बरभन्दा बढी हुन सक्ने अध्ययन

निर्यातका मुख्य अवरोध हटाउन सके नेपालको वस्तु तथा सेवा निर्यात पाँच वर्षमा ११२ प्रतिशतसम्म बढ्न सक्ने एक अध्ययनले देखाएको छ। एसियाली विकास बैंक, नेपाल आर्थिक पत्रकार समाज र दक्षिण एसिया व्यापार, अर्थशास्त्र तथा वातावरण निगरानी संस्था, सावतीले मङ्गलबार उक्त प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेका छन्। अध्ययनअनुसार महँगो कर्जा, आयातित कच्चापदार्थमा लाग्ने कर, कमजोर लजिस्टिक्स पूर्वाधार र उच्च ढुवानी खर्चले नेपाली वस्तुलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पछाडि पारेको छ।

सन् २०१३ पछि सेवा निर्यातले वस्तु निर्यातलाई उछिनेको अध्ययनमा उल्लेख छ। सन् २०२४ मा वस्तु निर्यात कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको करिब ३.२ प्रतिशत र सेवा निर्यात करिब ४.४ प्रतिशत रहेको प्रतिवेदनले देखाएको छ। प्रतिवेदनले सूचना प्रविधि र सम्बद्ध क्षेत्रलाई उच्च सम्भावना भएको क्षेत्र मानेको छ।

सावतीका परास खरेल, क्षितिज दाहाल र दीक्षा सिंहले तयार गरेको प्रतिवेदनमा सन् २०२५ अगस्ट ३१ सम्मको तथ्याङ्क प्रयोग गरिएको छ। अर्थसचिव डा. घनश्याम उपाध्यायले नेपाल विप्रेषणमा आधारित विकास मोडलबाट बाहिरिनुपर्ने बताउनुभएको छ।

उहाँका अनुसार पर्याप्त विदेशी मुद्रा सञ्चिति, बढ्दो रेमिटेन्स र ६ प्रतिशतभन्दा कम महँगीका कारण मुलुकको बाह्य आर्थिक अवस्था सहज छ। निर्यात बढाउन निजी लगानी र सरकारको नीतिगत सहयोग सँगसँगै अघि बढ्नुपर्ने उहाँको भनाइ छ।