विश्वभन्दा पहिले नै नेपालको जनसंख्या शिखरमा पुग्ने अध्ययन

जन्म, पढाइ र बसाइँसराइको हालको प्रवृत्ति कायम रहे नेपालको जनसंख्या सन् २०६० तिर करिब ३ करोड ५० लाख पुगेर शिखरमा पुग्ने एक नयाँ अध्ययनले देखाएको छ। त्यसपछि देशको जनसंख्या फेरि कहिल्यै त्यो तहमा नपुग्ने र क्रमशः घट्न थाल्ने अध्ययनमा उल्लेख छ। यसरी नेपाल जनसंख्याको शिखरमा विश्वभन्दा करिब २० वर्षअघि नै पुग्ने देखिएको छ।

यो अध्ययन १४ कात्तिकमा 'पपुलेसन्स' नामक जर्नलमा प्रकाशित भएको छ। भियनास्थित विट्गेन्स्टाइन सेन्टरले तयार पार्ने जनसंख्या प्रक्षेपणलाई यस अध्ययनले सन् २१०० बाट सन् २३०० सम्म विस्तार गरेको छ। अध्ययनकर्ताले सन् २०१३ देखि यो प्रक्षेपणको नेतृत्व गर्दै आउनुभएको छ।

विश्वभरका जलवायु र वातावरण अनुसन्धानकर्ताले यही प्रक्षेपण प्रयोग गर्छन्। यसले २०० देशको जनसंख्यालाई उमेर, लिङ्ग र शैक्षिक योग्यताअनुसार छुट्याउँछ। यस्ता प्रक्षेपणलाई साझा सामाजिक–आर्थिक मार्ग अर्थात् एसएसपी भनिन्छ।

जनसंख्याको कथा सन् २१०० मा नसकिने भएकाले प्रक्षेपणलाई लामो अवधिसम्म लगिएको अध्ययनकर्ताको तर्क छ।