निक्षेप थुप्रियो, वाणिज्य बैंकको आधार दर ४ प्रतिशतभन्दा तल

वाणिज्य बैंकहरूको आधार दर चार प्रतिशतभन्दा तल झरेको छ। निक्षेपको ब्याजदर लगातार घट्दा लागत कम भएपछि राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको तीन महिने औसत आधार दर करिब ३.९६ प्रतिशतमा आएको छ। राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकमा ऋणीले करिब साढे ४ देखि पौने ८ प्रतिशतसम्म ब्याज तिर्नुपर्ने भएको छ।

स्ट्यान्डर्ड चार्टर्डले कात्तिकका लागि करिब ५ देखि ७ प्रतिशतसम्मको कर्जा ब्याजदर तोकेको छ। धेरैजसो बैंकले आधार दरमा करिब ०.२५ प्रतिशत मात्र प्रिमियम थपेर कर्जा दिइरहेका छन्। यसैबीच नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार कात्तिक १२ सम्म वित्तीय प्रणालीको कुल निक्षेप करिब ८५ खर्ब रुपैयाँ पुगेको छ, जुन कुल गार्हस्थ उत्पादनभन्दा झन्डै २९ प्रतिशत बढी हो।

राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयले गत आर्थिक वर्षको कुल गार्हस्थ उत्पादन करिब ६६ खर्ब रुपैयाँ अनुमान गरेको छ। रेमिट्यान्स आप्रवाहको तुलनामा उपभोग र कर्जा लगानी नबढ्दा प्रणालीमा निक्षेप थुप्रिएको हो। कर्जाको माग नबढ्दा बैंक तथा वित्तीय संस्थामा करिब १४ खर्ब रुपैयाँ बराबरको अतिरिक्त तरलता जम्मा भएको छ, जसलाई राष्ट्र बैंकले ब्याज तिरेर व्यवस्थापन गरिरहेको छ।

चालु आर्थिक वर्षको असोजसम्म वाणिज्य बैंकहरूले करिब १ खर्ब ४५ अर्ब रुपैयाँ कर्जा लगानी गरेका छन्। वाणिज्य बैंकहरूको औसत कर्जा–निक्षेप अनुपात भने करिब ७४ प्रतिशतमा सीमित छ।