कर्णालीमा स्याउ: व्यापारी गाउँमै पुग्दा किसानले राम्रो मूल्य पाए

कर्णालीका जुम्ला र मुगुमा सडक सञ्जाल गाउँसम्म पुगेपछि व्यापारी सिधै बगैँचामा आउन थालेका छन् र स्याउ किसानले राम्रो मूल्य पाएका छन्। जुम्लाको सिंजा गाउँपालिका–५ फुङ्ग्रमा व्यापारी ट्रक लिएर किसानको घरआँगनमै पुग्ने गरेका छन्। पहिले यहाँका किसानले स्याउ बजारसम्म पुर्‍याउन दिनभर भारी बोक्नुपर्थ्यो।

फुङ्ग्रका लीलाराम रोकायाले आठ वर्षअघि रोपेका एक हजार ६ सय फल्ने बिरुवाको स्याउ बगैँचामै प्रतिकिलो १०५ रुपैयाँमा बेचेका छन्। उनले हालसम्म करिब २१ लाख रुपैयाँ कमाइसकेका छन् र अझै ४० क्विन्टल बेच्न बाँकी छ। गत वर्ष ७७ कार्टुन मात्र फलेको उनको बगैँचाबाट यस वर्ष एक हजार ६ सय कार्टुन स्याउ निस्किएको छ।

सोही गाउँका रामचन्द्र रोकायाले चार सय बिरुवाबाट प्रतिकिलो ९५ रुपैयाँमा ९ लाख ४० हजार रुपैयाँको स्याउ बेचेका छन्। सात सय बिरुवा भएका परिलाल रोकायाले साढे ११ लाख रुपैयाँ कमाएका छन्। मुगुमा भने चैत–वैशाखमा तीन दर्जनभन्दा बढी ठाउँमा आएको असिनापानी र हावाहुरीले फूल झार्दा गत वर्षभन्दा उत्पादन निकै घटेको छ।

ताल्चा, कालापाल्त, रोवा, शोभा र सोरुकोटलगायतका पकेट क्षेत्रमा यसको असर परेको छ। राष्ट्रिय कृषि आधुनिकीकरण कार्यक्रम कार्यान्वयन इकाई मुगुका प्रमुख तेजबिक्रम मल्लका अनुसार जिल्लाको ३ हजार ५ सय ३५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमध्ये १६ हजार ७ सय ६३ हेक्टर जमिन खेतीयोग्य छ।