रासायनिक मलको अभावमा स्याङ्जाका किसान गड्यौले मलतर्फ

समयमा रासायनिक मल नपाएपछि स्याङ्जाका किसान विकल्पका रूपमा गड्यौले मल प्रयोग गर्नतिर लागेका छन्। वालिङस्थित वालिङ प्रोडक्ट होल्डिङ बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाले यो मल व्यावसायिक रूपमा उत्पादन गर्दै आएको छ। सहकारी २०७७ सालमा स्थापना भएको हो र २०७९ सालदेखि सदस्य तथा अगुवा किसानलाई यसको उत्पादन र आम्दानीबारे तालिम दिँदै आएको छ।

संस्थाका अध्यक्ष यामबहादुर गुरुङका अनुसार सुरुमा करिब २६० किसानलाई तालिमपछि गड्यौलाको बीउ र पालनका लागि पिट उपलब्ध गराइएको थियो। गड्यौलालाई गाईभैँसीको गोबर, तरकारीका बोक्रा, सडेगलेका पात र केराको थाम खुवाएर यो जैविक मल बनाइन्छ। यसमा बिरुवालाई चाहिने मुख्य र सूक्ष्म पोषक तत्त्व अन्य जैविक मलभन्दा बढी हुने भएकाले प्रयोग बढेको हो।

किसानले रासायनिक मलले बिगारेको माटो सुधार्न पनि यो मल र कम्पोस्ट प्रयोग गर्न थालेका छन्। किसानले उत्पादन गरेको मल आफ्नै खेतमा हाल्न वा बेच्न सक्छन्, बेच्न नसके सहकारीले बजार मिलाइदिन्छ। सहकारीले वालिङ–८ को खेलमैदान नजिक पाँच वर्षका लागि करिब तीन रोपनी जग्गा भाडामा लिएको छ।

त्यहाँ करिब ४५ वटा साना-ठूला पिटमा मल र बीउ उत्पादन भइरहेको छ। अध्यक्ष गुरुङले सुरुमा किसानलाई यो मलबारे बुझाउन गाह्रो भए पनि अहिले माग धान्नै मुस्किल परेको बताउनुभएको छ।