छठ र तिहार नजिकिँदा बजारमा चहलपहल, तर बाँसका भाँडा बनाउने डोम समुदायको पेसा सङ्कटमा

छठ र तिहार नजिकिँदा सिरहादेखि नेपालगन्जसम्मका बजारमा बाँस र माटाका पूजासामग्रीको माग बढेको छ। तर यस्ता सामग्री बनाउने समुदायको आम्दानी भने मौसमी र न्यून छ। सिरहाका बजारमा सूर्यलाई अर्घ्य दिँदा चाहिने ढाकी, सुप, नाङ्लो र कोनिया किन्न सर्वसाधारण पुग्न थालेका छन्।

पर्व नजिकिएसँगै बाँसका सामग्री बेच्ने व्यापारी ग्राहक कुरेर बसेका छन्। सप्तरीमा भने कोनिया, नाङ्लो, ढक्की र चँगेरी बनाउँदै आएका मरिक अर्थात् डोम समुदायले पुर्ख्यौली पेसाबाट परिवार पाल्न गाह्रो भएको बताएका छन्। मेहनत धेरै पर्ने, आम्दानी थोरै हुने र बिक्री विवाह तथा चाडपर्वमा मात्र हुने भएकाले उनीहरूको समस्या बढेको छ।

तिरहुत गाउँपालिका–३ का ७० वर्षीय भजु मरिकका अनुसार एउटा बाँस किन्न करिब २०० देखि ३०० रुपैयाँ लाग्छ र त्यसबाट दिनभरमा तीनवटा सामग्री बन्छन्। उहाँका अनुसार चाडपर्वबाहेकका महिनामा दुई छाक टार्नसमेत मुस्किल पर्छ र मेहनतअनुसार दाम पाइँदैन। नेपालगन्जका कुम्हाल समुदाय भने तिहार र छठका लागि दियो र अन्य माटाका भाँडा बनाउन दिनरात व्यस्त छन्।

कोही माटो मुछ्दै छन् भने कोही भाँडालाई आकार दिँदै छन्। नेपालगन्ज–३ का दिपक कुम्हालका अनुसार आधुनिक भाँडाकुँडाका कारण माटाको भाँडाको चलन घटे पनि तिहारको बेला यसको माग निकै बढ्छ।